Hoe komt het eigenlijk dat de banken zo machtig zijn geworden?
Belangrijk is te realiseren dat de sociaal-economische indeling van onze maatschappij zelf onderhevig is aan de spelregels van het monetaire systeem.
Schuld is een product van ons monetaire systeem dat rust op geld. Een uitvinding die goed werkzaam kan zijn en ons de waarde van producten kan tonen in een schaarse wereld. Geld is sinds o.a. de loskoppeling van goud nochtans een product van vertrouwen geworden en op zichzelf waardeloos. Het gros van ons geld (95%) wordt gedrukt door private instellingen, banken. De waarde van dit geld wordt gelegitimeerd met de erkenning hiervan door de Centrale Banken en de monetaire spelregels die hierbij komen kijken. Deze Centrale Banken ontbreekt trouwens enige democratische invloed. Noch parlement, noch overheid hebben een stem in het besluitvormingsproces.
Fractional Reserve Banking beschrijft dit proces van geld maken. Stel je hebt €10.000 euro gespaard en zet deze op de bank. De bank hoeft slechts voor 3% garant te staan voor haar uitstaande schulden. Dit betekent dat ze €9.700 euro van je gespaarde geld vervolgens uit kunnen lenen. Je buurman komt voor zijn nieuwe auto 9.700 euro tekort en gaat hiervoor een lening aan bij de bank. Vervolgens zet de autohandelaar deze €9.700 euro op zijn spaarrekening voor zijn oude dag. Slechts 3% van deze€ 9.700, €291, zal de bank achter hoeven houden, de rest kan ze uitlenen. De overige €9.409 zal wederom uitgeleend worden. De economie bloeit en er is geld genoeg voor investeringen!
Na honderd maal uitlenen is er echter €317.958,02 euro in omloop. Haal daar de oorspronkelijke 10.000 vanaf en €307.958,02 euro is gecreëerd.
Banken kunnen via Fractional Reserve Banking zo een veelvoud aan geld creëren met het uitschrijven van nieuwe leningen. Geautomatiseerd en zonder inspanning ontstaat er geld uit lucht. Dit zorgt voor inflatie, het minder waard worden van geld, en is zo een belasting op ons gezamenlijk geldbezit. Je zult meer moeten werken voor dezelfde welvaart. Tenzij je genoeg geld op de bank het om deze inflatie te vereffenen, zal je er op achteruit gaan/niet gelijk op vooruit gaan.
De bank vraagt echter ook rente over het bedrag dat ze uitschrijft. Voor het terugbetalen van deze rente zal geld uit de bestaande geldcirculatie gehaald moeten worden. Dit moet ergens vandaan komen en meer leningen zullen aangegaan moeten worden of iemand anders verliest de stoelendans. Schuld door rente, vereist meer schuld en creëert meer rente. Dit is een exponentiële ontwikkeling die geen stand kan houden: een piramidespel. Een piramidespel waarbij enerzijds rente over schuld of anderzijds rente over geldbezit eveneens een ingebouwde vorm van ongelijkheid in het geldsysteem is. We zullen af moeten van het idee van ons geld als ruilmiddel, naar geld als veroorzaker van ongelijkheid en daarmee macht.
‘Ergens is het goed dat mensen het geldsysteem niet begrijpen.
Zou dat namelijk wel het geval zijn, zouden we morgenvroeg al een revolutie zien.’
-Henry Ford
(geen ondertiteling? open de video op youtube en selecteer deze rechtsonder)
Raoul Schepers leverde zijn accountantsvergunning in uit protest tegen de huidige financiële regelgeving. ‘De mensen die dit bedacht hebben zijn of heel dom of heel sluw. In het laatste geval horen ze achter de tralies.’
(klik om te vergroten)
//Eveneens gepubliceerd op sargasso.nl//
Na het verschijnen van het artikel ‘Wie kritisch kijkt, ziet dat het beter kan.’ in Het Parool van 16 oktober waarin staat dat De Zeitgeist Beweging voor een maatschappij zonder geld staat, kreeg ik onderstaande reactie. Zonder beredenering komt ‘het afschaffen van geld’ inderdaad ‘naïef’ over. In een interview en krantenartikel kan je niet altijd alles even goed belichten. Geheel begrijpelijk en bij deze alsnog.
“Ik ben helemaal voor een fundamentele verandering maar het idee dat het afschaffen van geld e.e.a. kan oplossen is naïef. Geld is slechts een ruilmiddel kan zelf nooit de veroorzaker zijn van de ongelijkheid in de wereld. Het gaat om wie (direct of indirect) de grond in handen heeft. Iedereen kan werken als hij/zij toegang krijgt tot grond!”
Het doel is in zijn geheel niet het afschaffen van geld. Het is een gevolg van een veel bredere visie die uiteindelijk geld overbodig zal maken. Geld is een uitdrukking van schaarste en hoe schaarser iets is of hoe meer arbeid iets kost, hoe meer geldwaarde het heeft. In de negentiende eeuw, een eeuw waarin reële schaarste was, gaf geld zo een goede uitdrukking van de reële waarde aan. Nu echter hebben we de technologische kennis en automatisering die ons -op duurzame wijze met de draagcapaciteit van de aarde- overvloed kan geven. Neem bijvoorbeeld groene stroom of verticale landbouw.
De overstap in de 19e eeuw van handenarbeid naar machinale arbeid liet velen werkloos en concentreerde welvaart. Politieke ideologieën ontstonden vervolgens om het schaarstevraagstuk te beantwoorden. Deze ontwikkelingen gaven ruimte aan de dienstensector om zich te ontwikkelen. Technologie brengt ons nu echter op het punt waarop deze dienstensector zelf ook geautomatiseerd kan worden. De werkloosheid die over de hele wereld sterk stijgt is dan ook het gevolg hiervan; technologische werkloosheid. De banen komen niet meer terug.
Waar de vooruitgang vanuit de wetenschap middels technologische ontwikkelingen en automatisering ons overvloed kan bieden en ons allen toe behoort te komen, wordt deze echter kunstmatig schaars gehouden en komen de voordelen van onze vooruitgang een zeer kleine groep toe. Ook monetair, neem het voedseltekort: zowel de World Food Organisation (WFP) als de United Nations Food and Agriculture Organization (FAO, Verenigde Naties) bevestigen dat er geen tekort is aan voedsel, zelfs een overvloed om ons allen te voeden. Beide erkennen eveneens dat er geen onoverbrugbare logistieke problemen zijn.
Waarom sterven er dan echter zoveel mensen aan hongersnood? Het antwoord zit hem in ons geldsysteem. De armen beschikken niet over het schaarstemiddel geld om tot de goederen in overvloed te komen. Armoede zegt daarmee iets over geldtekorten, geen reële tekorten. Het zegt iets over je capaciteit goederen aan het systeem te onttrekken.
Daar waar overvloed aanwezig is, vervalt de noodzaak van geld. Tenminste, zolang deze ook geautomatiseerd tot stand is gekomen en de arbeidskosten komen te vervallen. Vrijwel al onze materiële goederen zijn geautomatiseerd tot stand gekomen of kunnen geautomatiseerd worden. De vrijheid van handenarbeid evenals arbeid in de dienstensector geeft ruimte voor een nieuw tijdperk. Een tijdperk waar geld inderdaad overbodig zal zijn. Met technologie komt eveneens de mogelijkheid tot decentralisatie. De nieuwe vraag wordt nu hoe we onze productie -zoveel mogelijk lokaal- aanpassen aan de draagcapaciteit van onze omgeving. En in een wereld waarbij duurzaamheid en niet consumptie het succes bepaalt, is er veel mogelijk.
/
Wat betreft geld als ruilmiddel tegenover geld als veroorzaker van ongelijkheid:
Zoals we geld traditioneel kennen, functioneert het inderdaad goed als ruilmiddel. Echter; naast het loslaten van de goudstandaard, hebben Fractional Reserve Banking en het rente-principe deze perceptie verouderd en zal men zich bewust moeten worden van de hedendaagse monetaire spelregels en zijn gevolgen voor de maatschappij.
Fractional Reserve Banking geeft private banken (ABN, Fortis, …) de mogelijkheid zelf geld te creëren. Wanneer je een lening van 10.000 neemt bij de bank, komt dat niet ergens vandaan maar wordt dit ter plekke gecreëerd. Geautomatiseerd en zonder inspanning van het bankpersoneel ontstaat er geld uit lucht. Dit zorgt voor inflatie, het minder waard worden van geld, en is zo een belasting op ons gezamenlijk geldbezit. Je zult meer moeten werken voor dezelfde welvaart. Tenzij je genoeg geld op de bank hebt om deze inflatie te vereffenen, zal je er op achter uit gaan. Ongelijkheid zit zo ingebouwd in het geldsysteem.
Vervolgens zal voor het terugbetalen van de rente geld uit de al bestaande geldcirculatie gehaald moeten worden. Dit moet ergens vandaan komen en meer leningen zullen aangegaan moeten worden of iemand verliest de stoelendans. Schuld door rente, vereist meer schuld en creëert meer rente. Dit is een exponentiële ontwikkeling die geen stand kan houden: een piramidespel. Een piramidespel waarbij enerzijds rente over schuld of anderzijds rente over geldbezit eveneens een ingebouwde vorm van ongelijkheid in het geldsysteem is.
We jagen met zijn allen het schaarstegoed geld na. Het middel dat slechts enkelen van ons de toegang tot de overvloed verschaft. We offeren er zelfs acht uur van onze dag voor op. Als snel moet je toch de vraag bekruipen: ‘Hoe vrij ben ik eigenlijk?’.
De mogelijkheden in decentralisatie van technologie bieden ons de weg naar duurzaamheid en individuele vrijheid. Een wereld waar men vrij is zijn ambities en passies na te leven. Een maatschappij die ruimte biedt voor een zorgzame omgang met elkaar en ons verlost van de individuele rat race naar het geld. Ik vraag me hiermee af of u zich liberaal of solidair voelt bij deze toekomstvisie.
We zitten dan ook gevangen in een wereld vol valse tegenstellingen. Tegenstellingen waarin steeds minder mensen de oplossing zien. In eerste instantie krijgt deze onvrede vorm in populistische partijen, maar een fundamentelere maatschappijkritiek krijgt steeds vaker zijn stem. Het is de stem van een generatie die zichzelf via internet heeft onderwezen en gevonden en elkaar vindt in bewegingen als Ron Paul, Anonymous, De Zeitgeist Beweging en sinds kort de Occupy Beweging. Ze kenmerken zich in een a-politieke houding – en voorbij links of rechts- in de zoektocht naar oplossingen en organiseren zich op niet-hiërarchische wijze. De boodschap is er vooral een van bewustwording middels de oproep tot verdieping.
Het is een fundamentele boodschap die zijn gehoor niet vindt in het een keer in de vier jaar stemmen. We stemmen immers voor een overheid wiens macht ligt in de verdeelsleutel van fictieve schaarste. We stemmen voor een overheid onderhevig aan de monetaire regels middels schuld. We stemmen voor een overheid gevangen in de economische regels van groei met de rat race naar schuldenaflossing.
Onze stem geeft vorm aan een wereld van fictieve schulden en reële bezuinigingen. Een wereld waarin -om maar een voorbeeld te noemen- de lobby van elitaire stroomvoorzieningen (olie, gas, kolen, kern) de stem van de wetenschap en het volk naast zich neer kan leggen en ons zodoende van onze vrijheid onthoudt.
Samengevat leven we in een wereld waar geld boven menselijkheid is komen te staan. De overheid, onderhevig aan de monetair-economische spelregels, speelt dit spel onwetend of apathisch mee en verliest langzaam het vertrouwen van het volk. En met goede reden, want we kunnen ons zeer terecht afvragen hoe democratisch onze democratie nog is. Waar de monetaire en politieke instituten kenmerkend zijn voor een verouderde sociale structuur, zullen technologie en zijn decentralisatie kenmerkend zijn voor het geven van de antwoorden voor de dag van morgen. Internet zal het platform voor de komende revolutie zijn, die de drukpers was voor de wetenschappelijke revolutie, de voorloper van onze industriële revolutie.
Seth Lievense
UPDATE 24NOV2011: In mijn reactie was de meegestuurde link me ontgaan. Hierdoor ben ik niet ingegaan op het vraagstuk van de schaarste wat betreft grond/ruimte. Excusé! Zie onderstaande reacties voor verdere ontwikkelingen.
De straatprotesten tegen de graaicultuur breiden zich uit. Volgens Seth Lievense, één van de organisatoren van Occupy Amsterdam, is het slechts een kwestie van tijd voordat de piramidezwendel van de banken instort. Deel 2 in een serie.